Old Pension Scheme Latest Update 2026: શું ભારત સરકાર ફરીથી Old Pension Scheme (OPS) લાગુ કરવા જઈ રહી છે? વર્ષ 2026 ની શરૂઆત સાથે જ દેશભરના લાખો સરકારી કર્મચારીઓ આ પ્રશ્ન પૂછી રહ્યા છે. ન્યૂ પેન્શન સ્કીમ (NPS) અને જૂની પેન્શન યોજના વચ્ચે ચાલી રહેલી ખેંચતાણ વચ્ચે બજેટ 2026 માં મોટી જાહેરાતની સંભાવના હતી પરંતુ હવે આગળના સંસદ સેશનમાં કઈક નવા સમાચાર આવશે તેવું લાગી રહ્યું છે.
આ લેખમાં અમે તમને OPS vs NPS, Unified Pension Scheme (UPS), અને સરકાર દ્વારા પેન્શનમાં કરવામાં આવેલા લેટેસ્ટ ફેરફારો વિશે સંપૂર્ણ માહિતી આપીશું.
WhatsApp ગ્રુપમાં જોડાઓ
Old Pension Scheme vs New Pension Scheme Overview
| વિગત (Particulars) | જૂની પેન્શન યોજના (OPS) | નવી પેન્શન યોજના (NPS) |
| પેન્શનની રકમ | છેલ્લા પગારના ૫૦% (Fixed) | માર્કેટ પર આધારિત (Variable) |
| કર્મચારીનું યોગદાન | શૂન્ય (Zero) | પગારના ૧૦% |
| મોંઘવારી ભથ્થું (DA) | લાભ મળે છે (6 Monthly) | કોઈ લાભ મળતો નથી |
| ટેક્સ બેનિફિટ | સંપૂર્ણ ટેક્સ ફ્રી | માત્ર રોકાણ પર છૂટ |
| રિસ્ક ફેક્ટર | સુરક્ષિત (Guaranteed) | માર્કેટ રિસ્ક (Invested in Stocks) |
2026 માં OPS ને લઈને શું છે નવી અપડેટ? (Latest News)
- Unified Pension Scheme (UPS): કેન્દ્ર સરકારે કર્મચારીઓના વિરોધને જોતા UPS રજૂ કરી છે, જે ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૫ થી અમલમાં આવી છે અને ૨૦૨૬ માં તેના પ્રથમ તબક્કાના લાભો જોવા મળશે.
- State-wise Implementation: રાજસ્થાન, છત્તીસગઢ અને હિમાચલ પ્રદેશ જેવા રાજ્યો બાદ હવે અન્ય રાજ્યો પર પણ જૂની પેન્શન યોજના લાગુ કરવાનું દબાણ વધી રહ્યું છે.
- Basic Pay Increment: ૮મા પગાર પંચની ચર્ચાઓ વચ્ચે પેન્શનમાં સુધારો કરવાની હિલચાલ તેજ થઈ છે.
કર્મચારીઓ શા માટે OPS ની માંગ કરી રહ્યા છે? (Benefits of OPS)
- Financial Security: નિવૃત્તિ પછી દર મહિને ફિક્સ આવકની ગેરંટી મળે છે.
- GPF Facility: કર્મચારીઓને જનરલ પ્રોવિડન્ટ ફંડની સુવિધા મળે છે.
- Gratuity: નિવૃત્તિ સમયે ૨૦ લાખ સુધીની મોટી રકમ ગ્રેચ્યુઈટી પેટે મળે છે.
- Family Pension: કર્મચારીના અવસાન બાદ તેના પરિવારને પેન્શનનો લાભ મળે છે.
મહત્વપૂર્ણ લિંક્સ
| Old Pension Scheme (OPS) લેટેસ્ટ માહિતી જાણવા : | અહી ક્લિક કરો |
| તાજેતરની સરકારી ભારતીઓ વિષે જાણવા : | અહી ક્લિક કરો |
FAQ – વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
૧. શું ૮મા પગાર પંચમાં OPS લાગુ થશે?
જવાબ : સરકારે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી, પરંતુ કર્મચારી સંગઠનો આ માંગણી પર અડગ છે.
૨. NPS અને UPS માં શું તફાવત છે?
જવાબ : UPS (Unified Pension Scheme) એ NPS માં સુધારો કરીને લાવવામાં આવેલી સ્કીમ છે, જેમાં છેલ્લા ૧૨ મહિનાના સરેરાશ બેઝિક પેના ૫૦% પેન્શનની ખાતરી આપવામાં આવી છે.
૩. ગુજરાતમાં OPS ની શું સ્થિતિ છે?
જવાબ : ગુજરાતમાં કર્મચારી મંડળો દ્વારા સતત આંદોલનો અને રજૂઆતો કરવામાં આવી રહી છે, સરકાર મધ્યમ માર્ગ કાઢવા માટે વિચારી રહી છે.
૪. શું NPS માંથી OPS માં પાછા જઈ શકાય?
જવાબ : કેન્દ્ર સરકારની નવી Unified Pension Scheme (UPS) મુજબ, જે કર્મચારીઓ NPS માં છે તેમને UPS માં જોડાવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવશે. જોકે, સંપૂર્ણપણે જૂની પેન્શન યોજના (OPS) માં પાછા ફરવા અંગેનો નિર્ણય જે-તે રાજ્ય સરકારના અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે.
૫. UPS (યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ) શું છે અને તે OPS થી કઈ રીતે અલગ છે?
જવાબ : UPS એ સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવેલો ‘વચગાળાનો રસ્તો’ છે. જેમાં કર્મચારીએ ૧૦% યોગદાન આપવું પડે છે (જે OPS માં નથી), પરંતુ સામે સરકાર છેલ્લા ૧૨ મહિનાના સરેરાશ પગારના ૫૦% પેન્શનની ગેરંટી આપે છે.
૬. જો કોઈ કર્મચારી ૧૦ વર્ષની નોકરી પછી નિવૃત્ત થાય તો તેને પેન્શન મળે?
જવાબ : હા, નવી જોગવાઈઓ અને 8મા પગાર પંચની ભલામણો મુજબ, ઓછામાં ઓછી ૧૦ વર્ષની સેવા પૂર્ણ કરનાર કર્મચારીને લઘુત્તમ ₹૧૦,૦૦૦ પેન્શન મળવાપાત્ર થાય તેવી શક્યતા છે.
૭. OPS માં મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે?
જવાબ : OPS માં જ્યારે પણ કાર્યરત કર્મચારીઓનું મોંઘવારી ભથ્થું વધે છે, ત્યારે પેન્શનરોનું પેન્શન પણ તેટલા જ ટકા આપોઆપ વધી જાય છે. આ જ કારણ છે કે કર્મચારીઓ OPS ની વધુ માંગ કરી રહ્યા છે.
૮. શું પ્રાઈવેટ સેક્ટરના કર્મચારીઓને OPS નો લાભ મળી શકે?
જવાબ : ના, Old Pension Scheme માત્ર સરકારી કર્મચારીઓ (સરકારી ધારાધોરણ મુજબ નિમણૂક પામેલા) માટે જ છે. પ્રાઈવેટ સેક્ટર માટે EPF અને NPS જેવી યોજનાઓ અમલમાં છે.
૯. ફેમિલી પેન્શન (Family Pension) માં કેટલા ટકા રકમ મળે છે?
જવાબ : જૂની પેન્શન યોજના અને નવી UPS બંનેમાં કર્મચારીના મૃત્યુ બાદ તેના જીવનસાથીને કર્મચારીના પેન્શનના ૬૦% રકમ ફેમિલી પેન્શન તરીકે મળવાપાત્ર છે.
૧૦. ૮મા પગાર પંચની જાહેરાત બાદ પેન્શનમાં કેટલો ઉછાળો આવી શકે?
જવાબ : જો ૮મું પગાર પંચ લાગુ થાય અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં વધારો થાય, તો નિવૃત્ત કર્મચારીઓના બેઝિક પેન્શનમાં ૨૦% થી ૨૫% સુધીનો જંગી વધારો જોવા મળી શકે છે.
ડિસ્ક્લેઇમર (Disclaimer):
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સમાચાર પત્રો અને વિવિધ સરકારી રિપોર્ટ્સ પર આધારિત છે. Nokrijagat.com કોઈ સરકારી એજન્સી નથી. પેન્શન યોજનાના નિયમોમાં સરકાર ગમે ત્યારે ફેરફાર કરી શકે છે, તેથી સત્તાવાર પરિપત્રો (Official Circulars) તપાસતા રહેવા.
Dr. Paresh Bhatt is a seasoned HR professional with over 10 years of experience in human resources, specializing in talent acquisition, employee engagement, and organizational development. Passionate about fostering positive workplace cultures, Paresh delivers strategic HR solutions to drive business success.